Auto z licytacji komorniczej – okazja cenowa czy pułapka dla kupującego?

Dla wielu kierowców samo hasło „licytacja komornicza” brzmi jak zapowiedź interesu życia. Skoro samochód trafia na sprzedaż w trybie egzekucyjnym, to intuicja podpowiada, że da się go kupić wyraźnie taniej niż na zwykłym rynku wtórnym. I rzeczywiście, taka szansa istnieje. W przypadku ruchomości cena wywołania na pierwszej licytacji wynosi trzy czwarte wartości szacunkowej, a na drugiej połowę tej wartości. Już to pokazuje, skąd bierze się zainteresowanie takimi autami. Problem polega jednak na tym, że niska cena nie jest prezentem, tylko formą rekompensaty za ryzyko, którego wielu kupujących nie doszacowuje.

Największa pokusa jest oczywista: można wejść w posiadanie samochodu za kwotę niższą od tej, jakiej oczekiwaliby handlarz, komis czy osoba prywatna. Ale właśnie tu zaczyna się pierwszy błąd myślenia. W zwykłej sprzedaży kupujący często ma czas na spokojne oględziny, jazdę próbną, rozmowę ze sprzedawcą, wizytę w warsztacie i analizę dokumentów. Przy licytacji komorniczej te możliwości są zwykle ograniczone. Nabywca nie kupuje auta w warunkach komfortowej transakcji handlowej, tylko w warunkach procedury egzekucyjnej. To oznacza, że okazja cenowa bywa realna, ale równie realne jest to, że po zakupie ujawnią się koszty, które zjedzą całą przewagę cenową.

W praktyce największym zagrożeniem nie jest wcale sam stan prawny sprzedaży, tylko stan techniczny auta i ograniczona wiedza o jego historii. Samochód zajęty przez komornika nie trafia na licytację dlatego, że był zadbany, regularnie serwisowany i trzymany pod kocem w ogrzewanym garażu. Często jest dokładnie odwrotnie. Bywa, że właściciel od dawna miał problemy finansowe, więc odkładał naprawy, jeździł na zużytych częściach, oszczędzał na serwisie albo wręcz przestał dbać o pojazd, gdy wiedział już, że sytuacja zmierza do egzekucji. Nie jest to reguła bez wyjątków, ale jest to scenariusz na tyle prawdopodobny, że rozsądny kupujący powinien go brać pod uwagę od początku.

Do tego dochodzi kwestia samej możliwości weryfikacji samochodu. Jeżeli pojazd ma numer rejestracyjny, VIN i datę pierwszej rejestracji, można sprawdzić go w rządowej usłudze Historia Pojazdu. To ważne narzędzie, bo pozwala zobaczyć między innymi dane techniczne, terminy badań technicznych, odczyty licznika odnotowane podczas badań, informacje o liczbie właścicieli czy o ważnym OC. Taki raport nie rozwiązuje wszystkich problemów, ale potrafi wychwycić sygnały ostrzegawcze jeszcze przed licytacją. Jeśli kupujący rezygnuje nawet z takiej podstawowej weryfikacji, sam zwiększa ryzyko, że kupi samochód z niejasną przeszłością albo z historią znacznie mniej atrakcyjną niż opis w obwieszczeniu.

Wielu osobom wydaje się, że skoro licytację prowadzi komornik, to auto zostało wcześniej dokładnie sprawdzone i opisane. To zbyt optymistyczne założenie. Komornik nie pełni roli sprzedawcy gwarantującego stan techniczny pojazdu. Jego zadaniem jest przeprowadzenie egzekucji zgodnie z procedurą, a nie zapewnienie kupującemu komfortu jak w salonie czy komisie. Oznacza to, że opis samochodu, nawet jeśli zawiera podstawowe informacje, nie powinien być traktowany jak pełna ekspertyza. Kto idzie na licytację z nastawieniem, że „jak coś będzie nie tak, to potem się to odkręci”, ten może się bardzo rozczarować.

Trzeba też pamiętać o finansowej stronie całej operacji. Przystąpienie do licytacji wiąże się z rękojmią, czyli wpłatą zabezpieczenia. To kolejny element, który odsiewa przypadkowych chętnych, ale jednocześnie wymusza przygotowanie gotówki i chłodnej kalkulacji. Samo „wylicytowanie tanio” nie kończy jeszcze sprawy, bo po zakupie mogą dojść koszty transportu, serwisu, wymiany rozrządu, ogumienia, hamulców, akumulatora, napraw blacharskich albo elektroniki. Auto, które na papierze wygląda jak świetny interes, po pierwszych tygodniach może okazać się zwyczajnym rynkowym zakupem, tylko obciążonym większym stresem.

Nie znaczy to jednak, że auto z licytacji komorniczej zawsze jest pułapką. Dla osoby, która umie liczyć, potrafi ocenić ryzyko i nie ulega emocjom, taka droga zakupu może mieć sens. Czasem trafiają się pojazdy o przewidywalnej historii, z możliwym do sprawdzenia przebiegiem i ze stanem technicznym, który po prostu wymaga kilku typowych czynności serwisowych. Problem w tym, że sukces na tym rynku rzadko bierze się z przypadku. Zwykle wygrywają ci, którzy potrafią odpuścić dziewięć aut, żeby zawalczyć o dziesiąte, a nie ci, którzy pod wpływem atrakcyjnej ceny chcą koniecznie wrócić z licytacji z kluczykami w ręku.

Najrozsądniejsze podejście jest proste. Trzeba z góry założyć, że niższa cena nie oznacza automatycznie zysku. Przed licytacją warto sprawdzić wszystko, co da się sprawdzić, ustalić własny twardy limit wydatków i doliczyć rezerwę na naprawy. Jeżeli ktoś liczy, że kupi samochód dużo taniej niż rynkowo i od razu zacznie nim bezproblemowo jeździć, może boleśnie zderzyć się z rzeczywistością. Jeśli jednak traktuje licytację jak zakup obarczony podwyższonym ryzykiem, a nie jak cudowną okazję bez haczyków, ma znacznie większą szansę, że rzeczywiście wyjdzie na plus. W tym sensie auto z licytacji komorniczej może być okazją, ale tylko dla kogoś, kto potrafi bardzo trzeźwo ocenić, ile naprawdę kosztuje nie sam samochód, lecz całe ryzyko, które kupuje razem z nim.

Źródła

https://www.gov.pl/web/gov/sprawdz-historie-pojazdu
 – rządowy opis usługi Historia Pojazdu, z informacją jakie dane można sprawdzić przed zakupem auta.

https://www.gov.pl/web/cyfryzacja/sprawdz-przeszlosc-swojego-auta-w-historii-pojazdu
 – informacje o zakresie danych dostępnych w historii pojazdu, m.in. przebiegu, badaniach technicznych i OC.

https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19640430296/U/D19640296Lj.pdf
 – tekst Kodeksu postępowania cywilnego regulujący zasady egzekucji i licytacji.

https://www.bankier.pl/moto/wiadomosc/Kupno-samochodu-od-komornika-co-trzeba-wiedziec-7599583.html
 – omówienie praktycznych zasad zakupu samochodu od komornika, w tym ceny wywołania na pierwszej i drugiej licytacji.

https://www.bankier.pl/wiadomosc/Zasady-kupowania-rzeczy-na-licytacji-komorniczej-1991398.html
 – materiał o zasadach kupowania rzeczy na licytacji komorniczej, w tym o cenach wywołania.

https://ksiegowosc.infor.pl/obrot-gospodarczy/windykacja/716823,Licytacja-komornicza-co-kazdy-licytant-wiedziec-powinien.html
 – omówienie rękojmi i podstawowych obowiązków osoby przystępującej do licytacji.

https://orzeczenia.poznan.so.gov.pl/content/$N/153510000007503_XV_Ca_001149_2020_Uz_2020-10-20_001
 – przykład orzeczenia pokazującego, że przy takich zakupach mogą pojawiać się spory dotyczące stanu pojazdu i dokumentacji.